· كهوێ · پهیوهندی · دراوسێكان · فۆنت ·
دهلێن كاتی خۆی ههولێر یهك سهیارهی لهناو نهدهبینڕا، بهڵام ئێستا وای لێ هاتووه لهبهر سهیاره خهلك ناكهوێته بهر چاو، بێتام بووه. له خوا بهزیا بێ، شهقامهكانیش لهبهر زۆری سهیاره ههر شهرمهزاریان ههیه و بهس.
ههتا پار و پێرار ههر دهمانقیژاند" ئاخر بۆ دههێلن ئهو ههموو سهیارهیه بێته ناو كوردستان، جێیان دهوێ رێیان دهوی" و كهسیش گوێی نهدهدا، ده بخوون! ئێستا ههتا له ترافیك لایتێك دهرباز دهبن دهوروبهری كاتژمێڕێك دهخایێنێ بهتایبهت بهیانیان و ئێوارهكان.
زۆر بوونی سهیاره له لایهك و كچكه بوونی رێگاوبانیش له لایهكی تر هۆی ئهم قهڕهبالێغییه كه ئێستا زهق دهكهوێته بهر چاوی ههموو كهسێك له ناو ههولێر. ئهوهی دهستی بگاته دهمی، سهیاره دهكڕێ و لێ دهخوڕێ.
ماوهیهك ههر سهیاره دههات و دهكرا به تهكسی تاكو وای لێ هات ههولێر بوو به شاری تهكسیهكان. ئێستا وای لێ هاتووه ئهو ههموو تهكسیه ناكهوێته بهر چاو و جۆڕهها سهیارهی جوان شاریان ناشرین كردووه، بهتایبهت سهیارهی " علووج ". ئهو سهیارانهی له دوای رۆخانی سهددام له ههموو شارهكانی ئێراق هاته كوردستان.
جاران بهس له سنووری توركیا سهیاره دههات، بهلام ئێستا بازرگانهكانمان فێر بوونه له سنووری سوریا و ئهردهن و كویتیش سهیاره دێنن، ئهمه جگه لهو سهیارانهی ههر لهم سنوورانه دێن بهلام له دوبی و سعودیا دهنێردڕێته كوردستان.
خۆ بهداخهوه ئهوهنده شۆفێرهكانیشمان رۆشهنبیر نین كه بزانن له چ كاتێك و به چ شێوهیهك له سهیارهی تایبهتی خۆیان سوود وهربگرن. زۆر جار ههیه دهكڕێ به سهیارهی گشتی هاتووچوو بكڕێت و پێویست ناكات سهیارهی شهخسی له ماڵهوه بێته دهڕێ، بهلام ههموو پێیان خۆشه به سهیارهی خۆیان بێن و بڕوون. ئهمهش دهبێته هۆی ئهو گرفتانهی ئێستا ههیه و رۆژ لهدوای رۆژ زیاتر دهبێ.
بۆ چارهسهر كردنی ئهم كێشهیه دهبێ:
1- بۆ هێنانهوهی سهیاره له دهرهوهی ولات سنوڕێك دابنڕێت.
2- فهرمانگهی هاتووچووی رێگاوبانهكان بهرنامهیهك دابڕێژێت بۆ پانتر كردنی رێگاكان و نوێ كردنهوهیان.
3- فهرمانگهی هاتووچووی رێگاوبانهكان دهبێ بۆ ئاسانكاری له هاتووچوو، بیر له درۆست كردنی پردی زیاتر بهتایبهتی لهسهر سێڕێان و چواڕێان بكاتهوه.
4- فهرمانگهی هاتووچووی رێگاوبانهكان دهبێ ئهو سهیارانهی مۆدیلی كۆنن له پرۆسهی هاتووچووی شار دوور بكاتهوه.
5- ناوچه قهرهبالێغهكانی شار، سنووردار بكرێت و هاتووچوو لهوێ تایبهت بكرێت به سهیارهكانی گشتی. ( ههر هیچ نهبێت لهو كاتانهی شار قهرهبالێغه ).
6- به شێوهیهكی پراكتیك، ئامۆژگاری شۆفێرهكان بكرێت بۆ چۆنیهتی بهكار هێنانی سهیارهكانی شهخسی.
شێعرهكهی فارسی سیروس جمالی كه دوێنێ كردبوومه كوردی،
خۆم له وهرگێڕانهكهی رازی نهبووم، ههرچهنده تهوار دهستخۆشیشی لێ كردبووم، بۆیه ههندێك گۆرانكاریم لهسهر كردووه........
من هیچ شتێك ناڵێم
تا كو بزانی،
له بێدهنگیشدا دهكڕێ عاشق بمێنی
ههر بهم ساناییه.
كهسێ لهم رۆژانهدا
بهدوای شوێنهواری دهرزی پهڕگار لهسهر ڵاپهرهدا ناگهڕێ
......... هاورێیان
ههوالێكم له شێوهی خهونهكانی خۆم بۆ بنێڕن
ههموو خهلكی ئێره
چیرۆكی تووتی و بازرگانهكه دهزانن.
شێعرێكی فارسییه كه كردوومه به كوردی،
خاوهنی شێعرهكه: سیروس جمالی
من هیچ شتێك ناڵێم
تا كو بزانی،
له بێدهنگیشدا دهكڕێ عاشق بمێنی
ههر بهم ساكارییه.
كهسێ لهم رۆژانهدا
بهدوای جێ پێی دهرزی پهڕگار لهسهر ڵاپهره ناگهڕێ
......... هاورێیهكان
ههوالێكم له جۆری خهونهكانی خۆم بۆ بنێڕن
ههموو خهلكی ئێره
چیرۆكی تووتی و بازرگانهكه دهزانن.
بوورژووازی فهرمانگهكانی ئێره ( مهبهستم ههولێره ) بێزارت دهكات له ههموو فهرمانگهیهك ( ئیدارهیهك ) و له ههموو مامهلهیهك، خۆ ههتا خۆتان به چاو نهیبینن بروا ناكهن و قهناعهتان پێ ناێیت. بۆ یهك واژوو دهبێ واز له ههموو شتێك بێنن و بهدوای فهرمانبهرێكی ساكار ( لهگهل رێزم بۆ ئهر فهرمانبهڕانهی بایهخ دهدهن به ئیش و كاری هاولاتی ) كاته پڕ بههاكانتان به فێرو بدهن.
خۆ ئهگهر ئهم دیاردهیه تایبهت بایه به یهك و دوو فهرمانگه، گرنگییهكی ئهوهای نهبوو، بهڵام بهداخهوه له گشت فهرمانگهكان لهگهل ئهوهی فهرمانبهرێكی له ڕاده بهدهڕی تیایدا ههیه، ههر ئهم بارودۆخه بهرچاو دهكهوێ.
سهقامگیر نهبوونی یاسا له لایهك و خهم لێ نهخواردن و رێز نهگرتن هاولاتی له لایهن فهرمانبهرهكان له لایهكی ترهوه، هۆیهكانی سهرهكی ئهم وهزعهیه كه به ڕاستی جێی سڕنجه.
له پیش ئازادكردنی ئێراق به هۆی فهقیر بوونی ڕادهی رۆشهنبیری هاولاتی و خهلك به گشتی و فهرمانبهرهكان به تایبهتی، دهمانگوت لهبهر ئهوهی مووچهی مانگانهیان كهمه، مافی خۆیانه ئهگهر بهرژهوهندی هاولاتی رهچاو نهكهن ( ههر چهنده له ڕاستیدا مافی خۆیان نهبوو )، بهلام دهبوایه ئێستا به هۆی باش بوونی مووچهیان گۆڕانكاریهك له شێواز و جۆری ههلس و كهوتی ئهواندا بهاتبایه دی كه دیسان بهداخهوه......
بڕواتان ههبێت ئهم بارودۆخه پهیوهندی ئهوتووی لهگهل شهڕ دا نییه، پێم وایه له كاتی ئهوها دهبێت فهرمانبهر و فهرمانگهكهی زیاتر بایهخ به هاولاتی خۆی بدات نهك ڕێگڕ بێ له پێشهوه چوونی كاروباری خهلك..
له ئهمڕۆوه له داووس گهوڕهتڕین دانیشتنی ئابووری جیهان دهست پێدهكات و گهوڕه بهڕپرسانی رامیاری و ئابووری دونیا دادهنێشن و وهكو ساڵانی پێشوو باس ڵه بیروبۆچوون و گرفانی خۆیان دهكهن و بهس.
ئهوهی ئهمسال بووه به باسی سهڕهكی دانیشتنی داووس، بنیات نانهوه و نوێ كردنهوهی ئێراقه و پێم وایه ههموویان له ڕوانگهی خۆیان دهیانهوێت ئێراقێك، تازه بكهنهوه تاكو بهرژهوهندیان ڕهچاو بكڕێت.
له بیرم دێت پار هوشیار زێباری لهم كۆبۆنهوهیه بهشداری كرد و تاكو ئهم ساته نازانم، ئهمسال كێ له كوردان لهوێ دهبێته بهڕپرسی ئهو بهرنامهیهی بۆمانی دادهڕێژن..........
دهمێكه نهمتوانیوه بنووسم، بهڵام ههندێك شت ههیه ڵه دهسهڵات بهدهڕه و زاڵ دهبێته سهر ژیانت، ڵهم ماوهیهدا باوكم تووشی نهخۆشی بوو و ههفتهیهك له خهستهخانه كهوت، ڵه ڵایهكی تڕهوه خێزانم تووشی نهخۆشی منداڵ بوون بوو و خوا دوو مناڵی داینه و دواتڕیش ههڕ دوو مناڵهكه ئهمری خوایان كرد، ههر ئهو ڕۆژهی باوكم ڵه خهستهخانه هاته دهڕێ، سهیاڕهیهك ڵه خوشكمیدا و حهوزی شكا.........
چیروكێكی دوور و دڕێژه و ڵه توانام دا نییه بینووسم.
